مدیریت آموزشی و مباحث پیرامون آن

دانشکده جامع  علمی – کاربردی چالوس

موضوع مقاله  :كمرويي

استاد:آقای كشاورز

گردآورنده :زهرا رضايي

رشته تحصیلی : تربيت مربي پيش دبستاني زمستان  88

تعریف کمرویی:

هیچ تعریفی را حدی کفایت نمی کند . کمرویی برای افراد مختلف دارای معنای متفاوتی است با این حال در یک تعریف کلی می توان کمرویی را به عنوان ناراحت بودن در حضور دیگران عنوان کرد.

نگاه اجمالی:

کمرویی مقاله ای ناروشن است. هر چه نزدیکتر بنگریم تنوع بیشتری در آن مشاهده می کنیم.کمرویی بودن نشانگر صفت فردی است که به خاطر« ترسویی واحتیاط کاری و اطمینانی»نزدیک شدن به او مشکل است.

فرد کمرو هوشیارانه از مواجه با افراد یا چیزهای مشخص یا انجام کاری همراه آن بیزار است.

در گفتار یا کردار خود ملاحظه کار است و توانایی«ابراز وجود»نداشته و به طور مخصوصی می ترسد بخصوص ترس از افرادی که به دلایل عاطفی تهدید کننده بشمار می آیند.

بیگانگان یا افراد ناشناس بدلیل تازگی حضورشان یا عدم اطمینان به آنان یا مسئولان یا افراد با قدرت وافراد جنس مخالف پی آمد های منفی و شدت کمرویی هر قدر باشد باز هم می توان بر مشکل غلبه کرد و برای انجام این کار لازم است ریشه های کمرویی را بشناسیم و آن وقت برنامه ای مناسب برای تغییر آن طرح ریزی کنیم.

کمرویی در بین مردم

بزرگ یا خردسال:

کمرویی در میان دانش آموزان خردسال شایعتر از بزرگسال است. بسیاری از بزرگسالانی که خود کمرونیستند با برنامه ریزی بر کمرویی دوران کودکی خود را غلبه کرده اند.

اما با کمرویی در میان بخش قابل ملاحظه ای از جمعیت بزرگسالان ادامه دارد.

دختر یا پسر:

برخی شواهد تحریک آمیز نشان می دهد که در دوران نوجوانی کمرویی بیشتر در میان دختران پدید می آید تا پسران . شاید دلیل این امر آن باشد که نیاز به محسوب بودن در مدرسه و از نظر جسمانی جذاب بودن بگونه ای جا افتاده است که فشار بیشتری بر دختران وارد می شود تا پسران.

زنان یا مردان:

 آیا موضوع درست است که تعداد زنان کمرو بیشتر از مردان است به تحقیقات هیچ تفاوت معناداری از نظر شیوع کمرویی در میان زنان یا مردان نشان نمی دهد این یکی از تعلیم های کاذب است که حتماً بر پایه ملاحظاتی همچون قاطع تر بودن، پرخاشگر بودن و قابل رویت بودن در روابط اجتماعی پدید آمده  است.

حالت های کمروی

حالت های عمومی:

در حالت عمومی شخص کمرو به تأثیرش بر دیگران توجه می کند. در این حالت شخص سؤالاتی مانند:دربارۀ من چه فکری می کنند؟چه تأثیری بر آنها می گذارم؟ آیا مرا دوست دارند؟و... در ذهن می پرسد.

بدین ترتیب کسانی که از نظر عمومی کمرو هستند می توانند  ترس،عدم اطمینان و خصوصیات خوب و خواسته های خود را با افراد  دیگر در میان بگذارند بنظر می رسد شدت کمرویی در این افراد بیشتر از افراد گروه دیگر است.

احساسات آنها بر عملکردشان تأثیر می گذارد که در پی آن بر ارزیابی دیگران ار آنان تأثیر می گذارد که در نهایت بر طرز تفکرشاندرباره خودشان تأثیر می گذارد. احساسات بعد عملکرد پائین،گفتار و رفتار ضعیف عذت نفس پائین و ... فقط نمونه ای از احساسات و رفتار ناشی از کمرویی آنان است.

حالت های خصوصی:

در حالت خصوصی فرد کمرو به دورن خود متمرکز می شود. احساسات و تفکر او نسبت به خود و توانایی هایش به صورت جملاتی نظیر: من بی لیاقت هستم. من پست هستم.من احمق هستم. من زشت هستم و من بی ارزش هستم ، بیان می شود.

با این حال افراد چنانچه با استعداد باشند ممکن است در حرفه خود به سرعت پیشرفت کنندو حتی به افراد سر شناس تبدیل شونداما هیچ کس نمی داند برای این پیشرفتها چه نیرویی صرف شده است. در واقع انرژی روانی برای زیادی برای شرکت در این رویداد ها وکارها صرف شده است حتماً برای اجرای جزئیات بسیار کوچک نیز انرژی روانی به کار رفته است.

تأثیرات کمرویی:

کمرویی یک ناتوانی ذهی است که نتایج و تأثیرات ویرانگری از قبیل موارد زیر به بار می آورد.

-         کمرویی ملاقات با افراد جدید،دوست یابی و به دست آوردن لذت واقعی را از تجربیات خود را دشوار می سازد.

-         کمرویی مانع از دفاع حقوق بر حق خود و ابراز عقیده و بیان ارزشهای فردی می گردد.

-         کمرویی ارزیابی مثبت از ویژگیهای شخصیتی را محدود می سازد.

-         کمرویی باعث اشتغال شدید فکری در مورد روش رفتار فردی در موقعیت های اجتماعی را باعث می شود.

-         کمرویی تفکر مثبت وسازنده و بر قراری ارتباط ثمربخش را دشوار می سازد.

-         احساست منفی مانند افسردگی، اضطراب و احساس تنهایی همراهان کمرو هستند.

علائم کمرویی

علائم فیزیولوژیکی(جسمی)

افراد کمرو در سطح فیزیولوژیک نشانه ها و علائم زیر را گزارش داده اند: نبض تند،تپش قلب،عرق کردن زیاد،دلشوره و التهاب درونی.

از دیگر علائم جسمانی افراد کمرو سرخ شدن است که نمی توانند این نشانه ها را پنهان کنند.

سرخ شدن احساس دست پاچگی ، یعنی احساس کوتاه مدت و شدید از دست دادن عزت نفس ختم می شود.

از طرف دیگر تحسین دور از انتظار نیز باعث دستپاچگی می شود . دستپاچگی باعث بروز شش نوع رفتار زیر برای حفظ ظاهری می شود.

-         عوض کردن موضوع صحبت با حالت دفاعی : چقدر طول می کشد ، من قرار ملاقات داشتم.

-         بهانه آوردن در نحوه اجرای برنامه : نور چراغها تمرکز مرا بهم می زند.

-         عوض کردن دیدگاه و موضوع مورد علاقه : تنیس ورزش مطلوب من نیست شطرنج بازی می کنم.

-         قبول نکردن شکست : هیچ کس هم نمی توانست این کار را انجام دهد.

-         کنار گذاشتن کاری که نمی تواند انجام دهد : وقتی جنگال وجود دارد لازم نیست از چوب برای غذا خوردن استفاده کینم .

-         تلاش برای کسب اطمینان. امیدوارم شما را گیج نکرده باشم . کرده ام؟

علائم روانی :

علائم روانی زیر را می توان به وضوح در افراد کمرو مشاهده کرد.

گریه کردن ، روبرگرداندن از غریبه ها و چسبیدن به افراد آشنا که بیشتر در کودکان کمرو دیده می شود. کم حرف زدن ، بیشتر عبوس بودن و کمتر بلخند زدن ، مضطرب و دستپاچه شدن ، گوش خود را کشیدن با انگشتان خود بازی کردن ، از این پا به آن پا شدن ، سر را خم کردن و زیر چشمی به غریبه ها نگاه کردن ، غرق در افکار خود شدن ، بیزاری از دعوت کردن و دعوت شدن ، گرفته و نگران بودن ، ضعف اعتماد به نفس ، بی جرات و بی شهامت بودن در عین  توانایی و قدرت . تمایل به تنها بودن ، شخصیت انفعالی داشتن.

علائم اجتماعی :

هشتاد درصد افراد کمرو به داشتن روابط اجتماعی بی میل هستند و نمی خواهند با کسی صحبت کنند در واقع سکوت در موقعیت های اجتماعی ویژگی بارز آنهاست.

حتی زمانیکه افراد کمرو روشهای ویژه ای را برای صحبت کردن در جمع را فرا می گیرند باز هم بعضی از آهها به سکوت خود ادامه می دهند . شاید دلیل این امر آن است که هنوز هم در سطح فردی همگام برقراری ارتباط با دیگران احساس ناراحتی می کنند.

علائم فردی:

کمرویی باعث می شود که این افراد برداشت و دیدگاه درستی از توانایی خود نداشته باشند در واقع آنها به خود ارزش کمتری قائل هستند و به همین دلیل افراد کمرو افکار و احساسات و اعمال بسیاری را که ظاهر می شود سرکوب می کنند . افراد کمرو واقعاً در دنیای درونی خود زندگی می کنند.

آیا خجالت یا کمرویی یک نوع بیماری است؟

بدون هیچ تردیدی میتوان گفت خجالت یک نوع بیماری است. این حالت هم چنین علامتی است بر بیماری روانی .

افراد خجالتی در برابر آنان که به طور واقعی شهامت دارند کمرو و احمق بنظر می رسند. بسیاری از افراد کمرو با دیگران دوستی نمی کنند و گروهی دیگر در تمامی زندگی ازدواج نمی کنند و مجرد باقی می مانند فراموش نکنید که خجالت واقعی اگر بخاطر بیم از ناتوانی و سستی روانی باشد عذاب دائمی را به دنبال خواهد داشت.

شخص خجالتی تسلم حوادث می شود و خجالت تمام نقشه های او را برای زندگی نقش برآب می کند.

شخص خجالتی در تماس با دیگران شخصیت خود را از دست می دهد . کمرویی و شرم دو عارضه مهم هستند که شخص خجالتی را آزار می دهد.

شرم همیشه با سرخی صورت و سردرگمی همراه است . حالا این سوال پیش می آید که چرا شرمنده هستیم؟

شاید به این خاطر شرمسار هستند که به طور ناخود آگاه خود را گناهکار می دانند. شخص کمرو به این دلیل احساس شرمساری دارد که خود را از دید دیگران بی ارزش می داند.

انواع خجالت

-         خجالت کاذب

-         خجالت موقتی

خجالت کاذب

جملات زیر گفته های برخی از افرادی است که مبتلا به خجالت کاذب هستند.

من خجالتی هستم ، چون لكنت زبان دارم. ولی در حقیقت به خاطر خجالتی بودن لکنت زبان ایجاد می شود.

این گوش های برجسته هستند که مرا خجالتی کرده اند.

من بخاطر کوتاهی قد خجالتی شده ام.

ما فقیر هستیم اما چون در مدرسه ای که فرزندان افراد ثروتمند در آن بودند درس خواندم خجالتی شدم.

پیشانی من پر از جوش و پوست بدنم زشت است و ...

در واقع این دلایلی که افراد برای کمرویی خود ارائه می کنند واقعی نیستند.

خجالت موقتی:

از بین رفتن خجالت موقت بستگی به عادت کردن شخص با محیط دارد و آشکار است که چنین فردی پس از دو یا سه بار شرکت در این محیط که برایش خجالت ایجاد می شود خجالت را کنار خواهد گذاشت.

علائم خجالت یا کمرویی:

کمرویی علائم زیادی دارد که به چند مورد آن اشاره می کنیم.

-         تنگی نفس یا منقبض شدن عضلات

-         لرزش دست ها ، لب ها و پاها

-         خشک شدن بزاق در دهان

-         عرق کردن زیاد از حد

-         دو دل بودن و افسردگی و شک دائم

-         دلتنگی ، نفرت داشتن از خجالت و از خود عصبانی بودن

-         کمبود اعتماد به نفس که باعث می شود انسان حمایت شدن از سوی دیگران را آرزو می کند.

-         اشتیاق زیاد برای تنها بودن به منظور پنهان ماندن از دید دیگران

چرا بعضی ها خجالتی هستند؟

خجالت ممکن است علت های گوناگونی داشته باشد که از جمله عبارتند از :

1-   فرد ممکن است اراده ضعیفی داشته باشد به اینگونه افراد باید گفت : اراده شما ضعف نیست تنها مشکل این است که شما اراده خود را به اندازه کافی رشد نداده اید . یا اینکه نمی دانید چگونه از آن به شکل آگاهانه ای استفاده کنید.

2-   فرد ممکن است دچار عقده حقارت باشد یعنی همیشه خود را کم ارزش تر از دیگران احساس می کند و از پدر و مادر و افراد مافوق دیگر می ترسد . غالباً تصور می کند افرادی که در اطرافش حضور دارند در حال استهزا و تمسخر او هستند .

3-   فرد می ترسد . او از اقرار گرفتن در یک محل سرپوشیده یا در میان جمع می ترسد . او از یک ترس پر انگیزه رنج می برد. او خود را درست نشناخته و از توانایی های خود خبر ندارد.

اینها فقط چند دلیل خجالتی بودن هستند که در عین سادگی بسیار عمیق و پیچیده است.

این مسائل ممکن است ریشه در کودک و تربیت خانوادگی ، وارد آمدن یک شوک احساسی ، هیجانی یا شخصیت یک فرد داشته باشد.

بی شک می توان خجالت را درمان کرد.

عوامل گوناگونی در کمرویی یک فرد دخالت دارد که یکی از آنها نقش اولیا است.

پدر و مادری که در یک خانه به جای به وجود آوردن محیط محبت و صفا ، محیط رعب و وحشب ایجاد می کنند کمرویی را به فرزندان خود تلقین می کنند.

همچنین اگر توقع های پدر و مادر بیش از حد توان افراد باشد و فرزند نتواند این توقعات را برآورده کند فرزند را با عقده حقارت و خود کم بینی واجه می سازد.

-         یکی دیگر از عوامل کمرویی: مراقبت های افراطی اولیا و مربیان است . امر و نهی بیش از حد اولیا و مراقبت های افراطی آنان موجب می شود که کودک همیشه احساس ترس کند. خود را انسان ضعیفی بداند و تصور کند که اگر کاری را  انجام دهد با اعتراض ، تنبیه و اهانت رو به رو می شود و از خواسته هایش محروم می شود.

«اولیا باید به کودکان خود اعتماد به نفس را تلقین کنند»

-         یکی دیگر از عوامل کمرویی : خود انسان است . انسان کاری می کند که به واسطه این رفتار نمی تواند در بین مردم ظاهر شود و با دیگران معاشرت داشته باشد.

بیش از حد شخصیت و ظرفیت و بیش از آنچه هست ادعا می کند و از ادعاهای باطل و ناحق نیز چشم پوشی نمی کند.

چنین افرادی که ادعای دروغ و باطل می کنند و دوست ندارند شخصیتشان زیر سوال برود و دروغ بودن ادعاهایشان بر دیگران آشکار می شود از مجالست کناره گیری می کنند و ترجیح می دهند با کسی حرف نزنند و اظهار نکنند.

-         یکی دیگر از عوامل کمرویی : محیط و جامعه است. اگر در محیطی که کودک رشد می کند استبداد حاکم باشد و کودک نتواند اظهار نظر کند دچار کمرویی می شود.

اگر کودک در مدرسه ای تحصیل کند که بچه های دیگر از او در درس قوی تر باشند و او در سطح پائینی باشد دچار کمرویی می شود . نمی تواند آرامش فکری داشته باشد و درست درس بخواند.

معلم باید ضعف های شاگرد را درک کند او را در زودودن ضعفها یاری دهد و کاری نکند که ضعف های کودک نه تنها جبران نشود بلکه تشدید هم بشود.

-         یکی دیگر از عوامل ترس است . از جمله عوامل ترس ، تهدید و تنبیه زیاد فرزند توسط اولیا و مربیان است . کودک باید هدایت شود و اگر این هدایت همراه با تهدید زیاد و تنبیه های مکرر باشد ، کودک را ترسو می کند و ترس عامل کمرویی است.

اگر کودک مرتکب اشتباهی می شود نباید او را ترساند و در دلش رعب ایجاد کرد.

-         از دیگر عوامل کمرویی: گناه و انحرافاتی است که فرد داشته باشد. برخی افراد که مرتکب گناه یا خلافی می شوند به جای جبران خطاها ، دچار گوشه گیری و انزوا می شوند و دائم خود را سرزنش می کنند که چرا چنین کاری را انجام داده اند .

-         انزوا طلبی و گوشه گیری و دوری از معاشرت های اجتماعی از دیگر عوامل کمرویی است.

وقتی انسان معاشرتش با افراد کم است نمی تواند با دیگران ارتباط برقرار کند. وقتی فردی مرتب تحقیر می شود در وجودش عقده حقارت شعله می گیرد و او را از جمع دوستی ها دور می کند.

نقش خانواده ها:

خانواده ها ممکن است به دلایل مختلفی موجب خجالتی بار آمدن فرزند شان شوند . در زیر به برخی از این خانواده ها و نحوه رفتارشان اشاره می شود.

خانواده هایی که در بحران بسر می برند:

در چنین خانواده هایی ، سازگاری اندکی برقرار است . قوانین ناپایدارند و حس درماندگی و ناتوانی در کودک تقویت می شود و در این خانواده ها کودکان مدام سرزنش می شوند.

کودکان این خانواده ها احساس می کنند مورد علاقه نیستند و به علل مختلف برای خانواده ها مشکل افرین هستند این کوئدکان می آموزند خشمشان متوجه خودشان باشد.

پیامهای خانواده چنین است . سوال نکن . به کسی اعتماد نکن . هر کسی برای خودش . تو برای ما زیادی هستی . از تو متنفرم . کاری را بکن که من می کنم و ...

خانواده هایی که بیش از حد حمايتگرند:

در این خانواده ها کودک به والدین متصل است و با احساس ترس و بی لیاقتی بزرگ می شود.

اثرات خجالت:

خجالت می تواند زندگی را متزلزل سازد و از رشد زندگی افراد جلوگیری کند.

خجالت مانع از تجلی افکار عالی است و تلاش افرادی را که می تواند به بالاترین مراتب اجتماعی صعود کنند ، بی اثر می سازد خجالت از پیشرفت افراد باهوش ، با شایستگی مدیریت و رهبری را دارند جلوگیری می کند.

کمرویی باعث می شود عقايد مطرح نشود.

اثرات جسمی:

ترس ، مهمترین عامل در خجالت است . افراد کمرو به طور معمول از ناراحتی تنفسی رنج می برند . بعضی از آنها لکنت دارند و یا سخن گفتن آنها نامعلوم است . افراد خجالتی چون اعتقاد دارند که به او نگاه می کنند پاهایشان سفت و سخت شده و آنها را به زحمت روی زمین می کشند و همچنین انگشتانشان می لرزد.

علل کمرویی:

1-   انتقاد مکرر و بیش از حد کودکان و نوجوانان

2-   کم معاشرت بودن والدین

3-   فقدان دوست و همسالان مناسب

4-   فقدان ارتباط کلامی و اجتماعی مناسب در محیط خانوادگی

5-   -- بخشیدن دید منفی نسبت به جامعه از سوی والدین و سایر اطرافیان

6-   تشویق غیر مستقیم به کمرویی و ارزش تلقی کردن آن در خانواده های سنتی

تجارب و ویژگی های افراد کمرو:

1-   ناراحتی جسمی مانند درد معده ، تپش قلب ، عرق کردن و سرخ شدن

2-   احساس حقارت و خود کم بینی

3-   نگرانی و پیش داوری منفی در مورد ارزیابی دیگران از خودشان

4-   مهارت های اجتماعی ضعیف و دست پا چلفتی بودن در ارتباط با دیگران

5-   احساس ناراحتی در حضور افراد غریبه بخصوص جنس مخالف

6-   خود داری و ترس از ابراز وجود و اظهار نظر در جمع

مهارت های مقابله برای حل مشکلات کمرویی:

1-   کنترل شیوه تفکر خود نسبت به کمرویی.

برای اینکه بتوانید بر مشکل کمرویی غلبه نمائید هرگز نگویید که کمرویی بخشي از شخصیت من است که ممکن نیست بتوانیم آن را تغییر دهم یا اينکه علت کمرویی من رفتارهای نامناسب دیگران است بگویید گاهی اوقات احساس کمرویی طبیعی است ولی من می توانم یاد بگیرم که علی رغم این احساس خود را اجتماعی تر کنم و من هم نقاط قوت زیادی نسبت به دیگران دارم.

2-   بهبود مهارت های مکالمه ای خود

موقع صحبت کردن با دیگران سعی کنید منظورتان را با جملات کوتاه بیان کنید و کیفیت ارتباط باید با آرامش توجه ، پذیرش ، غیر رسمی و همواره با درک و فهم و علاقه باشد و ارزش ارتباط را با توجه خالصانه و صادقانه به چیزهایی که برای طرف مقابل مهم است نشان دهید.

کمرویی و روش های درمان آن:

کمرویی یک پدیده پیچیده و مرکب ذهنی – روانی و روانی –اجتماعی است که به دلایل عدیده در طول دوران رشد به تدریج پدیدار می شود . لذا در بحث درمان نیز باید اذعان داشت که برای کمرویی یک درمان فوری وجود ندارد.

کمرویی اساساً رفتاری است اکتسابی و آموخته شده و برای درمان و برطرف کردن آن باید یاد زدایی صورت گیرد و رفتار تازه و مطلوب اجتماعی در فرد فراگیر شود.

اساس درمان کمرویی تغییر در حوزه شناختی (شناخت درمانی) و تحول در رویه زندگی و حیات اجتماعی فرد است و تغییر در شیوه تفکر ، یافتن نگرش تازه نسبت به خود و محیط اطراف و برخورداری از قدرت انجام واکنش های نو در برابر اطرافیان و تعامل بین فردی ، تغییر در باورها و نظام ارزش هایی که کمرویی را تقویت می کند و سرانجام دست یابی به کانون اصلی اضطراب و کاهش اضطراب در فرد کمرو ، تقویت انگیزه و افزایش مهارت های اجتماعی و توانایی های تحصیلی ، شغلی و حرفه ای ، اصلی ترین روش های درمان کمرویی است.

موثر ترین روش های کاربردی درمان کمرویی

تقویت خود پنداری مثبت و خود باوری دوباره

از مهمترین روش های درمان ، توجه دادن فرد کمرو به قدرت تفکر ، نحوه نگرش و باز خورد وی نسبت به پدیده های مختلف و ایجاد آمادگی لازم درونی برای ایجاد تغییرات مثبت در حوزه شناختی اش است.

هر گونه تغییر در نگرش ها و باز خوردهای فرد کمرو نسبت به خود و محیط اطراف ، مقدمه لازمی برای خود پنداری و تغییر رفتار خواهد بود.

کمرویی یک رفتار است. نا مطلوب است. رفتاری قابل تغییر است اما باید توجه داشت که هر روشی به توسط هر کس و در هر شرایطی ممکن است موثر واقع نشود.

خانواده و تربیت اجتماعی

توجه خاص اولیات و مربیان به مبانی تربیت اجتماعی و تقویت مهارت های ارتباطی از اساسی ترین مسائل در پیشگیری و درمان کمرویی کودکان و نوجوانان است. همه کودکان ، نوجوانان و بزرگسالان باید نقش فردی وظیفه خانوادگی و رسالت اجتماعی خویش را در موقعیت های مختلف کاملاً واقف و در ایفای مسئولیت ها پیشگاه باشند.

در تربیت اجتماعی و پرورش مهارت های ارتباطی کودکان و نوجوانان ، پیشگیری از معلولیت اجتماعی ایشان به طور جدی مهم هستند. چرا که بچه ها به طور مستقیم و غیر مستقیم از الگوهای رفتاری بزرگسالان در موقعیت های مختلف خانوادگی و نقش آفرینی اجتماعی یاد می گیرند و با ایشان همانند سازی می کنند.

لذا تردید نيست که در درمان کمرویی نوجوانان قبل از همه و بیشتر از اطرافیان و درمانگران مسئولیت اصلی بر عهده مادران و پدران است .

بدیهی است هر کس که بخواهد کمرویی دیگران را برطرف سازد می بایست ابتدا خود درمانگری کنند. یعنی مطمئن شود که خودش از آدم های کمرو به شمار نمی آید و از کفایت های اجتماعی و مهارت های موثر ارتباطی برخوردار است.

اجتناب از غالب ساختن تکروی ، عصبانیت ، پرخاشگری و دیکتاتور منشی در کانون خانواده .

این ارزشمند ترین حلقه زنجیره اجتماع انسان ها و تلاش در غنی کردن پیوند های عاطفی ، کلاسی و ارتباطی میان اعضای خانواده و تقویت رغبت ها و انگیزه های معاشرت اجتماعی در بین کودکان خواهد بود.

بلکه اصلی ترین گام در جهت درمان کمرویی و موثر ترین روش پیشگیری از اختلافات رایج عاطفی و رفتاری آنان نیز همین است. توجه ویژه به فرزندان خانواده و تکریم شخصیت ایشان در گفت و شنودها ، اظهار نظر ها و تصمیم گیری های خانوادگی بسیار حائز اهمیت است.

خانواده هایی که از نعمت وجود یک فرزند برخوردارند نیز باید توجه داشته باشند لازم است از معاشرت و مصاحبت با کودکان و نوجوانان همسال خود نیز برخوردار شوند و بر تجارب خوشایند اجتماعی خویش بیفزایند.

هنر درمانی:

مشاهده بعضی از برنامه های نمایشی که در آن کودک یا نوجوان کمرو نقش اصلی را عهده دار است و با تغییر نگرش ، بر انگیختگی روانی و تقویت اراده و خود باوری به تدریج در گروهها و عرصه های مختلف اجتماعی مشارکتی فعال پیدا می کند و بعضاً رهبری گروه را نیز عهده دار می شوند می تواند در ذهن کودکان تماشاگر کمرو بسیار موثر واقع شود و در درمان کمرویی شان مفید باشد. چرا که کودکان کمرو با قهرمان نمایش همانند سازی می کنند و تلاش می کنند مانند او باشند.

فعالیت های اجتماعی و بازی های گروهی:

ترغیب کودکان و نوجوانان کمرو برای مشارکت در فعالیت های مختلف دسته جمعی و بازی های گروهی می تواند تاثیر بسیار زیادی در کاهش اضطراب و افزایش مهارت اجتماعی ایشان داشته باشد.

واضح است که ترغیب و تشویق کودکان کمرو برای شرکت فعال در برنامه های گروهی نظیر:

تهیه کار دستی مشترک ، آماده کردن پوستر و ... توجه به نقطه قوت و ویژگی مثبت و قابل تایید و تشویق کودک و سوق دادن وی به طرف فعالیت های جمعی بخصوص در مراحل اول در جمعهای آشنا و صمیمی و بعضاً  کم سن و سال تر از طریق همان نقطه مثبت و قابل عرضه وی صورت گیرد به نحوی که کودک یا نوجوان قادر می شود در اولین تجارب گروهی خود از ویژگی های مثبت و مهارت برتر خود بهره بگیرد و با تاثیر توفیق نسبی در گروه و جلب تائید ایشان احساس خود پنداری و خود ارزشمندیش تقویت گردد.

منابع

1.      روان شناسی کمرویی و روشهای درمان آن                              تالیف غلامعلی افروز

2.      روان شناسی و تربیت کودک و نوجوان                          تالیف غلامعلی افروز

3.      خود درمانگری در لکنت زبان                                       تالیف غلامعلی افروز

4.      روان شناسی تربیتی کاربردی                                                تالیف غلامعلی افروز

5.      مباحث عمده در روان پزشکی                                       ترجمه جواد وهاب زاده